Làng cổ Shirakawa-go mùa tuyết có gì đặc biệt? Khám phá những mái nhà gassho-zukuri phủ trắng, di sản UNESCO, lễ hội thắp sáng mùa đông, ẩm thực địa phương và trải nghiệm văn hóa giữa vùng núi Gifu, Nhật Bản.
Làng cổ Shirakawa-go ở đâu? Vì sao được UNESCO công nhận?
Shirakawa-go nằm tại làng Shirakawa, huyện Ono, tỉnh Gifu, thuộc khu vực miền núi Chubu trên đảo Honshu, Nhật Bản. Ngôi làng nằm trong thung lũng sông Shogawa, được bao quanh bởi những dãy núi cao, trong đó có núi Hakusan. Khu vực này từng khá biệt lập do địa hình hiểm trở và mùa đông có tuyết rơi dày, khiến việc di chuyển giữa các cộng đồng dân cư gặp nhiều khó khăn.

Điểm tham quan nổi tiếng nhất là khu Ogimachi, nơi tập trung nhiều ngôi nhà truyền thống theo kiến trúc gassho-zukuri. Cùng với các làng Ainokura và Suganuma thuộc vùng Gokayama lân cận, quần thể làng lịch sử Shirakawa-go và Gokayama được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới năm 1995. Giá trị của di sản không chỉ nằm ở những công trình kiến trúc độc đáo mà còn ở cách cộng đồng duy trì lối sống truyền thống, thích nghi với điều kiện tự nhiên và tổ chức sinh hoạt qua nhiều thế hệ.
Theo UNESCO, cư dân tại đây từng dựa vào hoạt động trồng dâu nuôi tằm để phát triển kinh tế. Những ngôi nhà lớn với mái tranh dốc đặc biệt là minh chứng cho sự thích nghi giữa kiến trúc, điều kiện khí hậu và hoạt động sản xuất địa phương. Vì thế, Shirakawa-go không đơn thuần là một điểm tham quan đẹp mắt mà còn là không gian văn hóa sống, nơi lịch sử vẫn hiện diện trong đời sống thường ngày.
Gassho-zukuri – kiến trúc mái nhà hình bàn tay chắp lại độc đáo
Nhắc đến Shirakawa-go, hình ảnh đầu tiên thường xuất hiện trong tâm trí du khách là những ngôi nhà gỗ có mái tranh dốc cao, trông giống hai bàn tay đang chắp lại cầu nguyện. Trong tiếng Nhật, “gassho” mang nghĩa chắp tay cầu nguyện, còn “zukuri” chỉ phong cách xây dựng. Tên gọi gassho-zukuri vì thế bắt nguồn từ hình dáng đặc trưng của phần mái nhà.

Tuy nhiên, thiết kế này không chỉ mang ý nghĩa thẩm mỹ. Shirakawa-go nằm trong khu vực có lượng tuyết rơi lớn vào mùa đông. Mái nhà được làm dốc để hạn chế tuyết tích tụ quá nhiều, giảm áp lực lên kết cấu và hạn chế nước tuyết tan thấm vào bên trong. Theo Cơ quan Du lịch Nhật Bản, tuyết tại khu vực này thường xuất hiện từ cuối tháng 11 đến tháng 3; người dân thậm chí vẫn phải lên mái dọn tuyết ít nhất một lần trong mùa đông để bảo vệ ngôi nhà.
Một điểm đáng chú ý khác là phần gác mái rộng bên dưới mái tranh. Không gian này từng được sử dụng cho hoạt động nuôi tằm, góp phần tạo nên nguồn thu nhập quan trọng của các gia đình. Cấu trúc nhà vì vậy được hình thành từ nhu cầu sinh hoạt và sản xuất, chứ không chỉ nhằm tạo nên một hình ảnh đẹp giữa núi rừng.
Đặc biệt, việc bảo tồn những mái nhà gassho-zukuri đòi hỏi sự chung tay của cộng đồng. Người dân có truyền thống hỗ trợ nhau trong công việc thay mái tranh – một hoạt động cần nhiều nhân lực và kỹ thuật. Tinh thần tương trợ này thường được nhắc đến qua khái niệm “Yui”, thể hiện sự gắn kết giữa các gia đình trong làng. Đây cũng là một trong những giá trị văn hóa quan trọng giúp Shirakawa-go duy trì bản sắc qua nhiều thế hệ.
Làng cổ Shirakawa-go mùa tuyết đẹp nhất vào thời gian nào?
Mùa đông ở Shirakawa-go thường kéo dài từ tháng 12 đến tháng 3, trong đó tuyết có thể bắt đầu rơi từ cuối tháng 12 và cảnh quan phủ trắng thường được kỳ vọng rõ nét hơn vào tháng 1 và tháng 2. Theo thông tin từ chính quyền làng, đây là giai đoạn du khách có thể chiêm ngưỡng những mái nhà gassho-zukuri nổi bật trên nền núi tuyết.

Thời điểm đẹp trong ngày cũng tạo nên những trải nghiệm khác nhau. Buổi sáng, ánh sáng tự nhiên giúp các chi tiết mái tranh, hàng cây và con đường phủ tuyết hiện lên rõ nét. Buổi chiều, khi ánh sáng dần chuyển sang sắc xanh lạnh, khung cảnh trở nên trầm lắng hơn. Nếu có dịp lưu trú qua đêm, du khách còn có thể cảm nhận không khí yên bình của làng khi những ô cửa sáng đèn giữa màn tuyết.
Một trong những sự kiện được mong đợi nhất là Shirakawa-go Winter Light-up – chương trình thắp sáng những ngôi nhà truyền thống vào một số buổi tối mùa đông. Ánh đèn vàng ấm áp từ các ô cửa sổ tương phản với sắc trắng của tuyết, tạo nên khung cảnh đặc trưng đã xuất hiện trong nhiều ấn phẩm quảng bá du lịch Nhật Bản.

Với mùa đông 2027, Hiệp hội Du lịch Shirakawa-go đã công bố bốn ngày tổ chức dự kiến là 11, 17, 24 và 31/01/2027, trong khung giờ 17:30–19:30. Đây là sự kiện giới hạn số lượng khách và yêu cầu đặt chỗ trước; người không có xác nhận đặt chỗ sẽ không được vào khu vực sự kiện trong thời gian tổ chức. Du khách nên kiểm tra hướng dẫn và quy trình đăng ký mới nhất trên website chính thức trước khi lên kế hoạch.
Những trải nghiệm không nên bỏ lỡ khi đến Shirakawa-go mùa đông
Một trong những trải nghiệm đáng nhớ nhất là ngắm toàn cảnh làng từ đài quan sát Ogimachi Castle Ruins hoặc Tenshukaku Observatory. Từ trên cao, hàng chục mái nhà gassho-zukuri hiện ra giữa thung lũng trắng xóa, phía xa là những dãy núi phủ tuyết. Đây cũng là góc nhìn thường xuất hiện trong những bức ảnh biểu tượng về Shirakawa-go. Vào mùa đông, cần lưu ý đường lên đài quan sát có thể bị ảnh hưởng bởi thời tiết hoặc điều kiện tuyết, vì vậy nên kiểm tra thông tin tại địa phương.

Sau khi ngắm toàn cảnh, du khách có thể đi bộ quanh khu Ogimachi để khám phá những ngôi nhà cổ. Wada House là một trong những công trình nổi bật, được xem là ngôi nhà gassho-zukuri lớn nhất còn tồn tại tại khu vực. Công trình giúp người tham quan hình dung rõ hơn về không gian sinh hoạt của một gia đình khá giả trong làng, từ phòng tatami đến phần gác mái từng phục vụ hoạt động nuôi tằm. Một số ngôi nhà truyền thống khác như Kanda House và Nagase House cũng mở cửa tham quan theo lịch hoạt động riêng.
Nếu muốn tìm hiểu sâu hơn về đời sống nông thôn, Gasshozukuri Minkaen là bảo tàng ngoài trời tập hợp các công trình truyền thống được bảo tồn. Không gian này giúp du khách quan sát kiến trúc, vật dụng và cách tổ chức nhà ở của người dân vùng núi. Đây là lựa chọn phù hợp khi muốn hiểu Shirakawa-go không chỉ qua cảnh quan mà còn qua những chi tiết đời sống.
Một trải nghiệm khác là dành thời gian thưởng thức món ăn địa phương trong những quán nhỏ nằm giữa khu làng. Vào ngày lạnh, một bát mì soba nóng mang đến cảm giác dễ chịu sau khi đi bộ ngoài trời. Du khách cũng có thể tìm thấy các món chế biến từ thịt bò Hida – đặc sản nổi tiếng của tỉnh Gifu – hoặc thử gohei mochi, món bánh gạo nướng xiên que thường được phết lớp sốt miso hoặc sốt ngọt mặn đặc trưng. Những món ăn giản dị này góp phần tạo nên trải nghiệm gần gũi với văn hóa ẩm thực vùng núi Nhật Bản.
Những câu chuyện văn hóa phía sau ngôi làng phủ tuyết
Điều khiến Shirakawa-go khác biệt không chỉ là kiến trúc hay cảnh sắc mùa đông, mà còn là cách người dân cùng nhau gìn giữ ngôi làng. Việc thay mái tranh là công việc phức tạp, đòi hỏi nhiều người phối hợp. Trong truyền thống Yui, các gia đình hỗ trợ nhau thực hiện công việc chung, sau đó tiếp tục duy trì sự gắn kết trong những hoạt động cộng đồng khác.

Bên cạnh đó, người dân địa phương còn áp dụng nhiều biện pháp để bảo vệ nhà trước lượng tuyết lớn. Một trong số đó là hàng rào tuyết “yukigakoi” được bố trí bên dưới mép mái, giúp hạn chế khối tuyết rơi xuống tích tụ và gây áp lực lên tường nhà. Những giải pháp này cho thấy kiến thức bản địa được hình thành từ quá trình quan sát thiên nhiên và tích lũy kinh nghiệm qua nhiều thế hệ.
Chính sự kết hợp giữa kiến trúc, cảnh quan và tinh thần cộng đồng đã làm nên giá trị của Shirakawa-go. Khi bước trên con đường phủ tuyết, du khách đang đi qua một không gian được gìn giữ không chỉ để phục vụ du lịch, mà còn là nơi nhiều gia đình vẫn sinh sống. Vì vậy, việc tôn trọng không gian riêng tư, không tự ý bước vào nhà dân, không xả rác và tuân thủ hướng dẫn địa phương là điều cần thiết để bảo tồn di sản.
Kinh nghiệm tham quan Shirakawa-go vào mùa tuyết
Shirakawa-go thuộc tỉnh Gifu và không có ga tàu đường sắt ngay trong làng. Một trong những cách phổ biến để đến đây là đi xe buýt từ Takayama đến bến Shirakawa-go, với thời gian di chuyển khoảng 50 phút theo thông tin của Tổ chức Du lịch Quốc gia Nhật Bản. Ngoài ra, du khách có thể kết nối từ Kanazawa hoặc Nagoya tùy lịch trình. Vào mùa đông, nên kiểm tra lịch xe và đặt chỗ sớm vì nhu cầu tham quan tăng cao, đồng thời thời tiết tuyết có thể ảnh hưởng đến giao thông.
Khi chuẩn bị trang phục, hãy ưu tiên áo khoác chống nước, nhiều lớp giữ nhiệt, găng tay, khăn quàng cổ và giày chống trượt có độ bám tốt. Tuyết tan có thể đóng băng trên mặt đường, khiến việc đi bộ trở nên khó khăn hơn, đặc biệt vào sáng sớm hoặc sau khi trời tối. Du khách cũng nên tránh đi vào những khu vực có biển cảnh báo hoặc nơi tuyết che khuất rãnh nước, ao hồ.

Một lưu ý quan trọng là Shirakawa-go vẫn là nơi cư dân sinh sống. Không nên tự ý vào khuôn viên nhà riêng, chạm vào các công trình hoặc dùng thiết bị bay không người lái tại khu vực có quy định cấm. Nếu muốn tham dự sự kiện thắp sáng mùa đông, hãy kiểm tra điều kiện đặt vé riêng thay vì mặc định có thể vào làng như ngày tham quan thông thường.
Khám phá mùa đông Nhật Bản cùng Japan Tourist
Shirakawa-go là một trong những điểm đến tiêu biểu khi nhắc đến mùa đông Nhật Bản, đặc biệt với những ai yêu thích kiến trúc truyền thống, cảnh quan núi tuyết và văn hóa địa phương. Tuy nhiên, để chuyến đi thuận tiện, du khách nên cân nhắc kết hợp điểm đến này với các thành phố và vùng tham quan lân cận, đồng thời lựa chọn lịch trình phù hợp với thời gian lưu trú và điều kiện thời tiết.
Japan Tourist hiện có các chương trình du lịch Nhật Bản với nhiều tuyến điểm và thời gian khởi hành khác nhau. Du khách có thể tham khảo danh mục tour Nhật Bản của Japan Tourist để tìm hiểu những hành trình đang được tổ chức, sau đó liên hệ đội ngũ tư vấn để kiểm tra tuyến tham quan, lịch trình và khả năng kết hợp các điểm đến mùa đông.
Một chuyến đi đến Shirakawa-go không chỉ để lưu lại những bức ảnh đẹp giữa tuyết trắng. Đó còn là dịp cảm nhận cách con người sống cùng thiên nhiên, gìn giữ kiến trúc và duy trì tinh thần cộng đồng qua nhiều thế hệ. Có lẽ chính những câu chuyện bình dị ấy đã khiến ngôi làng nhỏ ở tỉnh Gifu trở thành một trong những điểm đến đáng nhớ nhất trong hành trình khám phá Nhật Bản mùa đông.
Japan Tourist Tổng Hợp