Mùa hè Nhật Bản không chỉ có pháo hoa và lễ hội, mà còn có cả một nền văn hóa đồ uống đầy tinh tế
Nhắc đến mùa hè ở Nhật Bản, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến những lễ hội pháo hoa rực rỡ, các phiên chợ đêm nhộn nhịp, tiếng chuông gió furin ngân vang trong gió hay những con phố ngập sắc xanh của cây cối. Thế nhưng, với người Nhật, mùa hè còn được cảm nhận qua những ly đồ uống mát lạnh được tạo nên từ hàng trăm năm văn hóa và sự tinh tế trong nghệ thuật thưởng thức.
Khác với nhiều quốc gia chỉ xem thức uống là cách giải khát, người Nhật luôn gửi gắm trong mỗi ly trà, mỗi chai nước hay mỗi món đồ uống truyền thống một phần bản sắc văn hóa. Từ trà xanh matcha, trà lúa mạch mugicha đến chai nước ngọt Ramune nổi tiếng tại các lễ hội mùa hè, tất cả đều phản ánh lối sống đề cao sự hài hòa với thiên nhiên, tính mùa vụ và sự trân trọng những điều giản dị.
Nếu có dịp Du lịch Nhật Bản vào mùa hè, đừng chỉ tìm kiếm những danh lam thắng cảnh nổi tiếng mà hãy dành thời gian khám phá thế giới đồ uống độc đáo của xứ sở mặt trời mọc.
Vì sao văn hóa đồ uống mùa hè lại đặc biệt ở Nhật Bản?
Nhật Bản có mùa hè tương đối nóng và độ ẩm cao, đặc biệt từ cuối tháng 6 đến hết tháng 8. Điều kiện khí hậu này khiến người dân từ xa xưa đã sáng tạo ra nhiều loại thức uống vừa giúp giải nhiệt, vừa tốt cho sức khỏe.
Triết lý "Shun" – thưởng thức thực phẩm đúng mùa – ảnh hưởng sâu sắc đến ẩm thực Nhật Bản. Chính vì vậy, mỗi mùa đều có những loại đồ uống đặc trưng, và mùa hè là khoảng thời gian phong phú nhất. Không chỉ giúp làm mát cơ thể, nhiều thức uống còn mang giá trị tinh thần, xuất hiện trong các nghi lễ, lễ hội truyền thống hoặc trở thành ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ người Nhật.
Matcha lạnh – Khi Trà Đạo bước vào mùa hè
Nhắc đến đồ uống Nhật Bản, không thể bỏ qua matcha.
Nếu mùa đông người Nhật thường thưởng thức matcha nóng trong không gian Trà Đạo tĩnh lặng thì mùa hè, matcha lạnh (Iced Matcha) lại trở thành lựa chọn được yêu thích. Được pha từ bột trà xanh cao cấp, đánh bằng chasen rồi thêm đá lạnh, matcha giữ nguyên vị umami đặc trưng nhưng mang đến cảm giác sảng khoái hơn rất nhiều.
Tại Kyoto, đặc biệt ở khu vực Uji – cái nôi của trà Nhật Bản, du khách có thể dễ dàng bắt gặp những quán trà truyền thống phục vụ iced matcha, matcha latte, matcha float hay các món tráng miệng kết hợp cùng trà xanh.
Điều thú vị là dù được biến tấu theo phong cách hiện đại, cách pha matcha vẫn tuân thủ những nguyên tắc của Trà Đạo, thể hiện sự tỉ mỉ và tinh thần "Hòa – Kính – Thanh – Tịch" đã tồn tại hàng trăm năm.
Mugicha – Trà lúa mạch, thức uống quốc dân của mùa hè
Nếu phải chọn loại đồ uống xuất hiện nhiều nhất trong mọi gia đình Nhật vào mùa hè, câu trả lời chắc chắn là Mugicha.
Mugicha được làm từ lúa mạch rang, sau đó hãm cùng nước lạnh. Khác với trà xanh, Mugicha hoàn toàn không chứa caffeine nên phù hợp với trẻ nhỏ, người lớn tuổi và cả phụ nữ mang thai.
Hương thơm của Mugicha mang mùi ngũ cốc rang nhẹ nhàng, vị thanh mát và rất dễ uống. Vào mùa hè, hầu như mọi siêu thị, cửa hàng tiện lợi hay máy bán nước tự động tại Nhật đều có sẵn những chai Mugicha ướp lạnh.
Đối với người Nhật, Mugicha không chỉ là đồ uống mà còn là biểu tượng của mùa hè, giống như tiếng ve hay lễ hội pháo hoa.
Ramune – Chai nước ngọt gắn liền với tuổi thơ người Nhật
Không có lễ hội mùa hè nào ở Nhật Bản thiếu đi những chai Ramune với viên bi thủy tinh độc đáo.
Ra đời từ cuối thế kỷ XIX, Ramune là loại nước giải khát có ga được đóng trong chai thủy tinh Codd nổi tiếng. Khi mở nắp, viên bi sẽ rơi xuống tạo nên âm thanh vui tai đã trở thành ký ức của biết bao thế hệ.
Ramune thường có vị chanh truyền thống, bên cạnh đó còn rất nhiều hương vị theo mùa như dưa lưới, đào, nho, yuzu hay vải.
Trong các lễ hội mùa hè (Matsuri), hình ảnh mọi người vừa mặc yukata vừa cầm chai Ramune mát lạnh đã trở thành nét văn hóa đặc trưng mà du khách rất yêu thích.
Amazake – Thức uống truyền thống giàu dinh dưỡng
Mặc dù nhiều người biết đến Amazake như thức uống mùa đông, tại Nhật Bản vẫn tồn tại phiên bản Amazake lạnh rất được ưa chuộng vào mùa hè.
Được làm từ gạo lên men cùng koji, Amazake có vị ngọt tự nhiên mà không cần thêm đường. Hàm lượng vitamin nhóm B, enzyme và axit amin phong phú khiến người Nhật ví đây là "nước truyền năng lượng" của mùa hè.
Trong thời Edo, Amazake từng được bán trên khắp đường phố Tokyo để giúp người dân chống mệt mỏi khi thời tiết oi bức.
Hojicha Latte và Genmaicha – Hương vị dịu dàng của mùa hè
Ngoài matcha, người Nhật còn rất yêu thích Hojicha – trà xanh rang có màu nâu hổ phách và hương thơm như caramel.
Khi kết hợp cùng sữa lạnh, Hojicha Latte mang hương vị nhẹ nhàng, ít đắng và rất phù hợp với những người mới làm quen với trà Nhật.
Trong khi đó, Genmaicha là sự kết hợp giữa trà xanh và gạo rang. Mùi thơm của gạo hòa quyện cùng vị trà thanh mát tạo nên một thức uống rất đặc trưng, thường được dùng sau bữa ăn hoặc trong các buổi gặp mặt gia đình.
Yuzu Soda và những thức uống trái cây theo mùa
Mùa hè cũng là thời điểm các loại trái cây Nhật Bản bước vào vụ thu hoạch.
Yuzu Soda được pha từ nước ép quả yuzu cùng soda lạnh, mang hương thơm thanh mát đặc trưng mà không loại cam quýt nào có được.
Ngoài ra, nhiều địa phương còn nổi tiếng với nước đào trắng Okayama, nước táo Aomori, nước quýt Ehime hay soda dưa lưới Hokkaido. Mỗi vùng đều tạo ra những loại đồ uống mang dấu ấn địa phương, góp phần làm phong phú thêm trải nghiệm ẩm thực của du khách.
Đồ uống mùa hè và tinh thần Omotenashi
Một điều thú vị là người Nhật luôn phục vụ đồ uống theo đúng mùa.
Vào mùa hè, khi bước vào nhà hàng, ryokan hay cửa hàng truyền thống, bạn thường được mời một ly trà lạnh miễn phí trước khi gọi món. Đây không đơn thuần là phép lịch sự mà còn thể hiện tinh thần Omotenashi – nghệ thuật hiếu khách nổi tiếng của Nhật Bản.
Chính những điều nhỏ bé ấy khiến nhiều du khách cảm nhận được sự chu đáo và tinh tế trong văn hóa ứng xử của người Nhật.
Trải nghiệm văn hóa Trà Đạo cùng Japan Tourist
Để hiểu trọn vẹn văn hóa đồ uống Nhật Bản, chỉ thưởng thức là chưa đủ. Điều thú vị nhất là được trực tiếp tìm hiểu cách người Nhật tạo nên từng chén trà và ý nghĩa đằng sau mỗi nghi thức.
Hiện nay, Japan Tourist đang triển khai nhiều Tour Nhật Bản kết hợp trải nghiệm văn hóa Trà Đạo tại Kyoto và vùng Uji – nơi được xem là cái nôi của trà xanh Nhật Bản. Trong hành trình, du khách không chỉ tham quan các đồi trà xanh bạt ngàn mà còn có cơ hội mặc kimono, học cách sử dụng chasen để đánh matcha, thưởng thức wagashi truyền thống và lắng nghe câu chuyện về triết lý "Hòa – Kính – Thanh – Tịch" đã làm nên linh hồn của Trà Đạo.
Đây là trải nghiệm được nhiều du khách đánh giá là đáng nhớ nhất, bởi giúp họ hiểu rằng một chén trà hay một ly matcha không chỉ là thức uống, mà còn là cách người Nhật gìn giữ văn hóa, nuôi dưỡng sự tĩnh tại và trân trọng từng khoảnh khắc của cuộc sống.
Mỗi ly đồ uống là một lát cắt của văn hóa Nhật Bản
Có người nhớ Nhật Bản bởi sắc hồng của hoa anh đào, có người nhớ những chuyến tàu Shinkansen đúng giờ từng giây. Nhưng với nhiều du khách, ký ức đẹp nhất lại bắt đầu từ một ly matcha lạnh giữa khu phố cổ Kyoto, một chai Ramune trong lễ hội mùa hè hay tách Mugicha giản dị tại một quán ăn địa phương.
Thức uống Nhật Bản không chỉ giúp xua tan cái nóng mùa hè mà còn phản ánh tinh thần sống hòa hợp với thiên nhiên, sự tỉ mỉ trong từng chi tiết và nét đẹp văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế kỷ. Nếu có dịp Du lịch Nhật Bản vào mùa hè, hãy dành thời gian thưởng thức những hương vị đặc trưng ấy. Đó sẽ không chỉ là một trải nghiệm ẩm thực, mà còn là cách để bạn chạm gần hơn đến tâm hồn của xứ sở mặt trời mọc.
Japan Tourist Tổng Hợp